عبد الحي حبيبى

935

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

كردند ، همين پيلان خود را - بقول تاريخ سيستان - بميدان پيكار آورده بودند اين بود لب لباب دو نظر ديگر دربارهء رتبيل ، كه نزد من تا اكنون همان شكل ( رتبيل ) اصيل است ، هرگونه معنىييكه از تجزيه آن مراد شود ، و اين ضبط جمهور را تا وقتى اصيل دانيم ، كه در مقابل آن دليل قاطع و مويد يقين براى يكى از اشكال ديگر بدست آيد . ( 4 ) تاجران روسى صفحهء 493 سطر 4 اين بازرگانان سيار روسى بقول ابن خرداذبه ( ص 154 ) گاهى از راه بلاد روميه و صقالبه ( ملل اسلاوى جنوب اروپا ) به شهر خزر خمليج مىآمدند ، و از ان جا در بحر جرجان سفر كرده ، و به بلخ مىرسيدند . و بعد از ان از راه ماوراء النهر به كشور چين ميرفتند . ( 5 ) سكهء بلخ ص 503 در صفحهء 503 برخى از مسكوكات مضروبهء خراسان ذكر شده ، و در همين سلسله سكه‌يى موجود است كه در سنه 132 ه در بلخ ضرب شده ، و بر يك روى آن‌چنين نوشته است : « بسم اللّه ضرب هذا لدرهم ببلخ سنه اثنين و ثلثين و مئه . » عكس اين مسكوك در مجلهء فاكولتهء ادبيات استانبول جلد سوم شماره 5 - 6 نشر شده كه آقاى محمد يعقوب واحدى عضو انجمن تاريخ اين مطلب را به من يادآورى فرموده‌اند . ( 6 ) جامه‌هاى هروى و تجارت آن ص 467 - 485 بعد از صفحه 467 دربارهء صنايع و تجارت خراسان شرح داده شده ، و گفته‌ايم كه تجارت خراسان با ممالك عربى رونقى داشت . نكتهء بسيار نافع و قابل گفتن درين مورد اينست ، كه جامه‌هاى مصنوع هرات در ممالك عربى شهرت فراوان داشت و بازرگانان آن را در بلاد عربى همواره ميفروختند . تا جاييكه براى اين پيشه يعنى فروش ثياب هروى از مادهء هرى در زبان عربى كلمه هراء بر وزن فعال ساختند ( قاموس مادهء هرى ) و يكى از علماى نحو عرب ابو مسلم معاذ بن مسلم مشهور به معاذ الهراء الكوفى استاد كسايى متوفى 187 ه پيشهء فروش جامه‌هاى هروى داشت . ( وفيات الاعيان 2 / 99 و طبقات النحويين 135 )